In
het zesde leerjaar, voor de grootste jongens van de school, haalde de
meester een glimmende koperen pomp uit de kast. Hij sloot ze aan op een
glazen stolp waarin een halfplat, dichtgeknoopt ballontje lag. Iemand
werd uitgekozen die de hendel van de pomp mocht bedienen, en met open
mond zagen we dat ballonnetje zomaar uit zichzelf dikker worden. De meester
vertelde toen over luchtdruk en vacuüm, en aan het eind van de les
wilde iedereen uitvinder worden…
Vele
begeesterde leraars beseffen dat er niets de fascinatie voor wetenschappen
zo aanscherp dan een demonstratie experiment of en proef die je zelf kan
uitvoeren. De concurrentie voor het experiment is echter groot geworden:
multimedia, de waterval van informatie uit het internet, alles dient zijn
plek te vinden in modern onderwijs. Gebrek aan middelen, gebrek aan tijd,
en steeds meer uitdagingen maken het al te vaak onmogelijk om ruimte te
laten voor experimenten. De pomp glimt al lang niet meer, er is geen geld
voor een nieuwe, de kast met demonstratiemateriaal maakte plaats voor
een computertafel, 50 minuten zijn te kort om stolp en pomp op te stellen
in een klaslokaal waar het volgende uur de taalles begint…
Maar
de verwondering door een natuurfenomeen, de uitdaging om zélf iets
te ontdekken, leeft meer dan ooit bij jongeren. Met onze experimenteerkoffer
willen we de fascinatie voor en door het experiment terug plaats geven
in iedere les. Een klein proefje ter demonstratie van een formule, de
uitdaging om de échte verklaring te zoeken achter een alledaags
fenomeen, even de aandacht trekken met een verassend effect, een wetenschappelijke
gadget: dit alles in één koffer die gebruikt wordt op zichzelf,
zonder nood aan een speciaal lokaal en zonder bijkomende hulp, met een
minimum aan opsteltijd.
Met
steun van de Vlaamse Overheid en van de Universiteit Antwerpen hebben
we deze proefjes-schatkist klaar gemaakt voor jullie: leraars en leerlingen
die samen op ontdekkingstocht gaan in de wonderlijke wereld om ons heen,
de wereld van de fysica. Veel experimenteerplezier!
Prof. Dr. Joris Dirckx
|