VT4 zal
in het najaar geen nieuwsbulletin brengen, het VTM-nieuws heeft het
moeilijk. Heeft een commerciële zender nieuws nodig? En zo ja, wat voor
nieuws?Van onze redacteurs
'Nieuws kost alleen maar geld en je kan er niets mee winnen.' Het is een boutade die bij TF1, de grootste Franse commerciële zender, over de tongen gaat. Ze toont aan hoezeer commerciële zenders worstelen met hun nieuwsbulletin. Als het geen geld is, wat brengt een nieuwsbulletin dan op voor een commerciële zender?
Vandaag maakt VT4 zijn commerciële strategie voor het najaar bekend. Zeker is al dat de zender geen volwaardig nieuwsbulletin gaat uitzenden. Hij gaat de strijd om de kijker aan met een actuashow, gepresenteerd door Tom Lenaerts, maar ook met journalisten als Christophe Deborsu en Gilles De Coster.
Tegelijkertijd heeft het VTM-nieuws het moeilijk. In maart van dit jaar haalde Het nieuws 580.000 kijkers; twee jaar geleden, in 2010, was dat in dezelfde maand nog 730.000.
VTM moest zich bij de start bewijzen als ernstige zender en daar hoorde toen een nieuwsuitzending bij - VTM was er wettelijk trouwens ook toe verplicht. Inhoudelijk spiegelde het VTM-nieuws zich aan dat van de VRT. Andere grote commerciële zenders in het buitenland, zoals TF1 in Frankrijk, ITV in Engeland en SAT1 in Duitsland, doen hetzelfde: tot op vandaag brengen ze nog een volwaardig nieuwsbulletin. Commerciële zenders die nadien zijn gestart, zoals de Nederlandse SBS-zenders, voelden die noodzaak niet.
'Leuker'
Het is moeilijk concurreren met een nieuwsbastion als de VRT, dat veel meer mensen, middelen en programma's kan inzetten. De nieuwsuitzendingen van VTM en VT4 lijken nog altijd op elkaar, maar inhoudelijk is er toch een kloof. Het Steunpunt Media turft de bulletins op beide zenders. Er zijn verschillen, maar ook overeenkomsten. In 2011 brachten beide zenders weer meer buitenlands nieuws. Bij VTM was die stijging minder sterk dan bij VRT, en VTM brengt meer buitenlands nieuws dat gelinkt is aan België dan de VRT. Het VTM-nieuws bericht systematisch meer over criminaliteit dan Het journaal op Eén, maar het verschil is klein en blijft constant over de jaren. De VRT is koploper voor politiek nieuws. Toch brachten beide zenders in 2011 meer politiek nieuws dan het jaar voordien. Hoewel VTM traditioneel veel vaker 'de man op de straat' aan het woord liet over actuele thema's, daalt dat cijfer sinds 2009. Vorig jaar liet VTM voor het eerst minder vaak een man of vrouw uit de straat aan het woord dan de VRT.
'Over het algemeen is het nieuws in België van goede kwaliteit', zegt Knut De Swert. Hij doceert politieke communicatie aan de Universiteit Amsterdam. 'Dat is te danken aan het nieuws-duopolie tussen VRT en VTM. In Nederland heb je een vergelijkbare situatie met NOS en RTL 4. De tweede commerciële zender, SBS heeft daarentegen geen volwaardig nieuwsprogramma.'
Voor De Swert is het logisch dat VT4 ervoor kiest een actuashow te maken. Zo'n programma is goedkoper dan een nieuwsuitzending en trekt bovendien een jonger publiek, wat voor een commerciële zender aantrekkelijk is. Maar actuashows bevatten minder informatie en bieden minder diepgang. De sleutelvraag, volgens De Swert: 'Ben je geïnformeerd als je de actuashow op VT4 gezien hebt? Als het programma goed gemaakt is, zullen ze sommige mensen bereiken die nu niet naar nieuws kijken, en dat zou dus een positieve evolutie kunnen zijn. Maar als er mensen zijn die plots niet meer naar het VRT-journaal kijken, rijst de vraag of ze nog even volledig geïnformeerd zijn.'
Toch lijkt een nieuwsbulletin voor een grote commerciële zender, zoals VTM, onontbeerlijk. De Swert vreest dat VTM onder druk kan komen te staan om 'leuker' nieuws te brengen als het moet optornen tegen een hippe jonge actuashow. VTM ontkent dat het VT4 achterna zal lopen. 'Wij varen onze eigen koers met ons Nieuws', zegt woordvoerster Sara Vercauteren.
Rechtzetting
Gisteren stond in deze krant een fout kijkcijfer voor het VTM-nieuws. De genoemde daling sloeg op een periode van twee jaar in plaats van een. De kloof met het VRT-journaal bedroeg in maart 2011 390.000 kijkers en liep op tot 430.000 in maart 2012.